Aandacht voor controversieel verklaren zorgonderwerpen ontneemt zicht op grotere plaatje

Er gaat nogal veel aandacht uit naar het vraagstuk van controversieel verklaren van onderwerpen in de Tweede Kamer. Wat op de controversiële lijst belandt wordt dan niet meer door deze Kamer behandeld. Daar worden veel mensen een beetje zenuwachtig van. De Kamer krijgt dan ook van diverse kanten verzoeken om onderwerpen vooral niet controversieel te verklaren. Zo willen de ondertekenaars en betrokken overheidspartijen dat de politiek, ondanks de val van het kabinet de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA) blijft steunen. Die oproep hebben zij gedaan in een brief (pdf) aan de Tweede Kamer. De uitdagingen in de zorg zijn volgens betrokkenen te groot om in de ijskast te zetten. Burgers en patiënten moeten weten op welke zorg ze kunnen rekenen, stellen de gezamenlijke partijen in een verklaring. Toch is het een boel lawaai om vrij weinig. Feit is dat er na het zomerreces nog maar zo weinig tijd over is tot aan het verkiezingsreces dat er helemaal niet zo veel meer kan gebeuren. Daar komt nog bij dat veel ervaren Kamerleden het voor gezien houden. Onze inschatting is dan ook dat politieke besluitvorming grotendeels stil komt te liggen tot het moment dat er een nieuw kabinet is. Voor belangenbehartigers is het op een ander front wel een heel druk. Er worden nu in snel tempo binnen de verschillende politieke partijen nieuwe verkiezingsprogramma’s opgesteld. Daar wil menig belangenbehartiger uiteraard graag in meedenken.

Lastig voor al die belangenbehartigers is dat er nog zo veel onduidelijk is. Welke Kamerleden kunnen wij verwachten na de verkiezingen. Zelfs de vraag welke partijen relevant zijn voor de toekomst is nog niet zo eenvoudig. Wat doet bijvoorbeeld Omtzigt?

Wat doet het veranderende politieke landschap straks met de zorg? Leidt het accent op samenwerking in de regio tot het afschaffen van concurrentie en vooral de bemoeienis van de kartelwaakhond ACM? Iets wat bijvoorbeeld de verenigde ziekenhuizen graag zouden zien (pdf).

Krijgen innovaties vanwege de mogelijke arbeidsbesparing meer ruimte? De afgelopen periode hoorde je in de Kamer en ook bij Minister Kuipers steeds vaker de wens om opschaling van bijvoorbeeld digitale innovaties af te dwingen of hier meer regie vanuit VWS op te voeren. Je proeft de frustratie dat anders werken zo moeilijk op grote schaal van de grond komt en dus de wens vanuit de politiek om daden. Uitdagingen die hierbij aangepakt moeten worden zijn onder andere de gevestigde belangen en huidige, op volume/productie gebaseerde, prikkels in het zorgstelsel.

Ambtenaren gaan gewoon door

In dit politieke vacuüm werken ondertussen ambtenaren gewoon door. Bijvoorbeeld bij het Zorginstituut aan het grote programma “verbeteren en verbreden van de toets op het basispakket” (pdf).  Hoe op een goede manier nieuwe technologie te toetsen is daarbij één van de uitdagingen waar de Medtech sector nog het nodige van zal gaan merken.

Ambtenaren van Financiën hebben deze zomer een overzicht (pdf) gemaakt voor de politieke partijen, met een inventarisatie van maatregelen en wat die aan besparing kunnen opleveren. Die lijst is een soort keuzemenu voor de politiek in het kader van beheersing van de overheidsuitgaven. Op die lijst staan diverse maatregelen die over medische hulpmiddelen gaan. Dat varieert dan van het verplaatsen van de verantwoordelijkheid voor inkoop van zorgaanbieders naar zorgkantoren tot het schrappen van flash glucosemeters uit het verzekerde pakket. Bij VWS wordt verder hard gewerkt aan alles wat met gegevensuitwisseling te maken heeft. De uitdaging is om te zorgen dat de plannen hier voldoende rekening houden met wat er in Brussel gebeurt.

Brussel trekt nog een eindsprint

Want in Brussel is het nog erg druk voordat ook daar in 2024, door de verkiezingen voor het Europarlement, de winkel een tijdje dicht gaat. Zo probeert Spanje, dat dit halfjaar voorzitter is, het overleg tussen de lidstaten om de voorstellen voor een Europese uitwisseling voor gezondheidsdata (European Health Data Space) nog dit jaar uitonderhandeld te krijgen. Dit raakt rechtstreeks aan het thema gegevensuitwisseling zoals dat in ons land nu speelt.

Ook wordt in Brussel de laatste hand gelegd aan de artificial inteligence (AI) verordening. Daar speelt o.a. de vraag of het gebruik van AI bij medische technologie volledig onder die verordening moet vallen of dat de AI-aspecten voldoende afgedekt worden onder de Medical Device Regulation (MDR). De Commissie heeft enorme haast met dit onderwerp, want de ontwikkelingen gaan steeds sneller. Toen het voorstel voor deze verordening werd ingediend (in 2021) had in de politiek nog niemand gehoord van generatieve AI zoals ChatGPT.

Kortom ook in deze tijden van stilte voor de politieke storm blijft er enorm veel op de achtergrond spelen dat voor zorg en de medische technologiesector relevant is.

Daarbij is ook duidelijk dat het lastig is om hier goed zicht op te krijgen en houden. Dat lukt niemand alleen. Daarom proberen wij dat in MTN verband ook gezamenlijk te doen.

Uw medewerking blijft daarbij van groot belang. Neem contact op met ideeën voor activiteiten of suggesties voor onderwerpen waar wij dieper in moeten duiken.